Pracujemy z naszymi dziećmi: Arteterapia

Praca - drzewka szczęścia  z gliny

Arteterapia jest formą terapii ekspresyjnej, która posługuje się procesem tworzenia sztuki w celu poprawy zdrowia fizycznego, psychicznego oraz emocjonalnego dziecka. Arteterapia z pomocą procesu twórczego podnosi świadomość, uczy naśladownictwa oraz rozwija funkcje poznawcze dziecka. Twórczość artystyczna ułatwia dziecku panowanie nad własnym zachowaniem i uczuciami, redukuje stres oraz podnosi samoocenę i samoświadomość.
Arteterapia posługuje się zróżnicowanym materiałem słuchowym, wzrokowym lub dotykowym. Ta forma rehabilitacji łączy w sobie tradycyjne teorie i techniki psychoterapeutyczne oraz psychologiczne zrozumienie procesu tworzenia a w szczególności dobroczynne działanie różnych dziedzin sztuki i rękodzielnictwa oraz materiałów w nich wykorzystywanych na ludzką psychikę.
Sztuka jest bardzo ważną dziedziną w rozwoju człowieka i stanowi szczególnie wartościową aktywność w życiu dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi z wielu powodów. Dziecko uprawiając sztukę buduje szeroką gamę nowych umiejętności – zarówno motorycznych jak i poznawczych. Twórczość artystyczna wiąże się z różnorodnością doświadczeń sensorycznych, które są pozytywnym i przyjemnym przeżyciem dla dziecka. Arteterapia jest bogatym źródłem bodźców dotykowych i szansą na opanowanie nowych umiejętności manualnych. Dodatkowo w trakcie procesu tworzenia istnieje możliwość przekazywania pomysłów i wyrażania emocji, które u dzieci ze specjalnymi potrzebami są trudne do wyrażenia za pomocą słów lub języka pisanego. Co więcej udana manipulacja ciekawymi materiałami podnosi pewność siebie, przyczynia się do polepszenia ogólnego samopoczucia i przynosi uczucie samorealizacji u dziecka.
Dzięki arteterapii dzieci otrzymują pomoc terapeutyczną opartą na swoich mocnych stronach, zainteresowaniach i potrzebach.
Reasumując, sztuka to język, który rozumieją wszystkie dzieci. W przypadku dzieci ze specjalnym potrzebami edukacyjnymi sztuka pomaga skanalizować uczucia i myśli, które są zbyt skomplikowane aby wyrazić je słowami. Arteterapia wspomaga rozwój świadomości oraz łagodzi stres, stany lękowe, problemy z nauką, objawy autyzmu i inne problemy. Sztuka to dla dziecka najprostszy sposób wyrażania własnej osobowości, ponieważ dzieci są w naturalny sposób twórcze i uzdolnione artystycznie. Dziecko woli wyrażać swoje uczucia i emocje się za pomocą kredek i flamastrów bardziej niż za pomocą słów. U dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi praca nad projektem twórczym wspomaga relaksację, koncentrację i realizację celów poznawczych. Sztuka jest popularnym sposobem na pokonywanie trudności z jakimi zmagają się dzieci ze SPE. Wytwory arteterapii są dla jej twórców są źródłem dumy, lepszej samooceny i pewności siebie.

Na zdjęciach:

Nasza pracownia wikliny prowadzona przez mgr Małgorzatę Tomicką.

Prace w glinie wykonane przez nasze dzieci pod kierunkiem mgr Iwony Bienieckiej i mgr Elizy Nurkowskiej.

Pracownia wilklinyDSC_3125

Pracownia wiklinyPracownia wilkinyDSC_3014

Praca - gliniana patera

Choinka - świecznik z gliny

DSC01805

 

Praca - półmisek z gliny

 

ARTETERAPIA SENSORYCZNA W NADWRAŻLIWOŚCI DOTYKOWEJ

4 Drzewo nadzieji - praca

Arteterapia i ćwiczenia twórcze zapewniają unikalne sposoby wyrabiania u dzieci z zaburzeniami ze spektrum autystycznego poczucia kontroli, panowania nad środowiskiem zewnętrznym, samoświadomości i poczucia własnej wartości. Z drugiej strony nadwrażliwość dotykowa na jaką zwykle cierpią dzieci z autyzmem często wpływa na percepcję materiału plastycznego używanego podczas zajęć artystycznych. Dzieci z nadwrażliwością cierpią na deficyty w jednym lub wielu obszarach sensorycznych; najczęściej jest to przetwarzanie wzrokowe słuchowe oraz nadwrażliwość dotykowa (czyli awersja do różnych faktur, substancji i ich właściwości dotykowych).   Arteterapia z doświadczonymi nauczycielami łagodzi powyższe problemy w zabawowy i łagodny sposób umożliwiając naszym dzieciom doświadczanie nowej, twórczej ekspresji.

Co to jest nadwrażliwość dotykowa?

Główną przyczyną nadwrażliwości dotykowej są zaburzenia neurologiczne w rejonie śródmózgowia, które odpowiada za filtrowanie bodźców zewnętrznych. Zdolności przetwarzania bodźców zewnętrznych przez centralny system nerwowy mogą być zaburzone co powoduje, że dziecko odbiera wrażenia sensorycznie jako ekstremalne bądź zbyt intensywne i w konsekwencji odczuwa silny dyskomfort. Mózg dziecka może rejestrować subtelne doznania jako irytujące a nawet bolesne co powoduje  nadreaktywność lub unikanie bodźców.

Materiały sensoryczne wprowadzone do zajęć plastycznych są miłym urozmaiceniem, które ułatwia dzieciom zaangażowanie w aktywność twórczą w sposób naturalny i niewymuszony. Stosując to podejście nasi nauczyciele mogą zbadać potrzeby dziecka w zakresie dotykowym oraz pomóc zbudować tolerancję w obszarach nadwrażliwości.

W zależności od natury nadwrażliwości dotykowej nauczyciel używa materiałów w ramach prac plastycznych lub jako samodzielną zabawę; te działania poprzez zabawę rozpoczynają proces odwrażliwiania dziecka w ramach arteterapii sensorycznej.

Materiały i techniki używane w arteterapii sensorycznej

• Farby wymieszane z krochmalem lub żelatyną

• Nietoksyczne kleje zrobione z mąki

• Pióra, liście, pompony itp. w technice collage’u

• Farby wodne zrobione z barwników spożywczych aplikowane palcami, zakraplaczami, gąbkami i stempelkami

• Zabawy ciastoliną i modeliną

• Sznurki, włóczki, filc, guziki i tkaniny

• Piasek, ryż i inne ziarna

• Malowanie palcami pianką do golenia

• Wyklejanki papierem lub bibułą pociętą w niszczarce

•Tradycyjne materiały rękodzielnicze takie jak glina lub wiklina

i wiele innych niekonwencjonalnych materiałów

Listę możemy długo kontynuować ponieważ nasi nauczyciele na bieżąco tworzą nowe przepisy i projekty dostosowane do potrzeb i zainteresowań naszych dzieci w taki sposób aby ułatwić im zaangażowanie i stymulować ich rozwój.

Zapraszamy rodziców i opiekunów do zabawy z dziećmi w malowanie palcami. Każdy macza palec w ,,swoim” kolorze farby. Stemplujemy palcami pracę tworząc melanżowe odciski. Posługujemy się szablonami malarskimi (może to być serce lub sylwetka zwierzęcia) aby stworzyć melanżową postać .  Gotowe prace podpisujemy ,,legendą” – odciskami, do których dopisujemy imię właściciela ,,kolorowego palca”.

Szablony i przepisy na farby do malowania palcami dla dzieci

Farby do malowania palcami – Przepis na 1 kolor

* 100 ml wody;

* 4 łyżki mąki;

* barwnik spożywczy (ew. sok z borówek, szpinaku, wiśni, buraków czerwonych, chlorofil, kakao).

Barwnik rozpuszczamy w wodzie, dodajemy mąkę, mieszamy na gładką masę. Gotowe! Farbki można przechowywać do 2 tygodni w lodówce w szczelnie zamkniętych słoiczkach.

Przepis pochodzi ze strony http://dziecisawazne.pl/7-przepisow-na-farby-wlasnej-roboty-dla-dzieci/

1 Balon wykonany palcami2 Balony - praca3 Chłopiec i dziewczynka  - praca4 Drzewo nadzieji - praca

 

5 Szablon do techniki pieczątek - balonów wykonnych  paluszkami6 Balony - szablon7 Drzewo nadzieji  - szablon

 

 

Arteterapia w domu

1 Malujemy farbami do szkła

Gryzmolenie jest najlepszym sposobem rozwijania zarówno umiejętności manualnych niezbędnych do pisania jak i zdolności plastycznych dziecka. Aby zachęcić najmłodszych artystów do patrzenia na efekty pierwszych prób artystycznych udostępniajmy dzieciom możliwie dużą powierzchnię  lub papier dużego formatu.

Ściana lub drzwi pomalowane farbą tablicową będą najpraktyczniejszymi podkładami do prowadzenia intensywnej  twórczości rysowniczej w domu. Inne opcje to duże lustro, stół ze szkła lub po prostu okno albo drzwi balkonowe. Specjalne kredki, flamastry, kreda do szkła, farby zmywalne domowej roboty lub wreszcie zwykła pianka do golenia zapewnią dzieciom wiele radości podczas rysowania na odbiciu w lustrze lub widoku z okna.

Taca kuchenna, blaszka do ciasta, tortownica lub pokrywka od pudełka to inne praktyczne powierzchnie do rysowania, które dodatkowo ograniczą przestrzeń i ułatwią dzieciom kontrolowanie materiałów plastycznych wewnątrz ścianek. Wyłożone papierem tacki i blaszki pomogą w rysowaniu w obrębie określonych granic geometrycznych i umożliwią lepszą percepcję dwuwymiarowej przestrzeni.

W zależności od rozpiętości uwagi dziecka, zabawy plastyczne w domu można wzbogacić sypkimi materiałami sensorycznymi np. mąka lub kasza manna na tacce. Dzieci nadpobudliwe mogą potrzebować niekonwencjonalnego podejścia. W ich przypadku, najlepiej przykleić duży arkusz papieru do blatu stołu od spodu tak aby dziecko mogło rysować leżąc np. na materacu.

Dzieci z poważnymi ograniczeniami motorycznymi będą potrzebowały fizycznej pomocy w twórczości plastycznej. Pomagając dziecku upewnijmy się, że to ono decyduje jakie czynności mają zostać wykonane. Zachęcajmy dziecko aby próbowało najpierw działać samodzielnie. Pytajmy co dziecko chce zrobić, jakich materiałów użyć i jakiej pomocy potrzebuje. Pomagając upewnijmy się, że tworzymy wspólnie taki efekt jaki chciałoby uzyskać dziecko.

Zapraszamy do wykonania nietoksycznej farby dla dzieci do malowania palcami po szkle.

Farby do malowania palcami po szkle

* 1 filiżanka skrobi kukurydzianej;

* 2 filiżanki gorącej wody;

* 1 filiżanka zimnej wody;

* barwniki spożywcze;

* 1 torebka żelatyny.

Skrobię mieszamy z 3 częściami zimnej wody, aż powstanie gładka pasta. W pozostałej zimnej wodzie rozpuszczamy żelatynę. Mieszając, powoli wlewamy do pasty ze skrobi gorącą wodę. Gotujemy przez chwilę na najmniejszym ogniu, nadal mieszając. Po zdjęciu z palnika dodajemy żelatynę, studzimy i barwimy. Przechowujemy w lodówce szczelnie zamknięte około tygodnia.

Przepis na farbkę pochodzi ze strony http://dziecisawazne.pl/7-przepisow-na-farby-wlasnej-roboty-dla-dzieci/

2 Malujemy pod stołem3 Rysunki w pudle4 Pianka do golenia na drzwiach balkonowych5 Sensoryczny raj czyli  pianka do golenia na lustrze6 Artystyczny rozmach na ścianie pokrytej farbą tablicową